Słownik nosework

Słownik pojęć używanych w noseworku. Poznaj kluczowe terminy obowiązujące na kursie:

Błędne (fałszywe) oznaczenie

• Wskazanie przez psa miejsca, w którym nie znajduje się źródło zapachu.

Fałszywy alarm (zgłoszenie)

• Sytuacja, w której przewodnik zgłasza sędziemu lub trenerowi znalezienie próbki w miejscu, gdzie jej nie ma.

Gorący (ciepły) obszar

• Miejsce, w którym pies wyczuwa stożek zapachowy (znajduje się tam ukryta próbka).

Gorący (ciepły) przedmiot

• Przedmiot, w którym aktualnie znajduje się próbka zapachowa lub w którym wcześniej znajdowała się próbka (taki pojemnik przechodzi zapachem próbki).

Handling 

• Umiejętna komunikacja przewodnika z psem oraz kontrola ringu w trakcie przeszukania

Nakładające się stożki zapachowe

• Zjawisko łączenia się zapachów z dwóch lub więcej próbek położonych blisko siebie, co stanowi dla psa duże wyzwanie w precyzyjnej lokalizacji źródeł.

Odłożona próbka

• Próbka umieszczona w miejscu przeszukania odpowiednio wcześniej, co w sprzyjających warunkach pozwala na wytworzenie się stożka zapachowego

Oznaczanie

• Sposób, w jaki pies komunikuje przewodnikowi odnalezienie źródła zapachu.
• Może być wyuczone (np. zamrożenie, siad) lub naturalne (wyłapane i wzmocnione przez przewodnika).

Parowanie próbki zapachowej z jedzeniem

• Metoda wprowadzania i budowania pozytywnego skojarzenia z nowym zapachem poprzez łączenie zapachu jedzenia z docelowym zapachem.

Parowanie zapachu na nośniku

• Proces przenoszenia zapachu na nowy nośnik poprzez umieszczenie go w szczelnym pojemniku wraz z naturalną próbką lub kilkoma kroplami olejku.

Podwójnie ślepe przeszukanie (double-blind)

• Przeszukanie, w którym lokalizacja próbek nie jest znana nikomu obecnemu na ringu (ani przewodnikowi, ani trenerowi przebywającemu na ringu).

Próbka zapachowa

• Źródło zapachu, które pies ma za zadanie odnaleźć podczas przeszukania.

Próbki niedostępne

• Ukrycia umieszczone w sposób uniemożliwiający psu bezpośredni kontakt fizyczny ze źródłem (np. wysoko, głęboko w szczelinie lub wewnątrz dużego przedmiotu).

Próbki wielokrotne

• Przeszukanie, w którym na ringu ukryto więcej niż jedną próbkę zapachową.

Puste przeszukanie (blank search)

• Praca na ringu, na którym celowo nie umieszczono żadnej próbki zapachowej. Ma na celu sprawdzenie umiejętności przewodnika w zakresie czytania psa oraz planowania strategii przeszukania

Ring

• Wyznaczony teren lub pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzenia przeszukania.
• W przypadku gdy pies ma przeszukać pojazd lub przedmioty, ringiem określa się przestrzeń, w której się one znajdują

Rutyna startowa (rytuał startowy)

• Stały sekwencja czynności wykonywanych bezpośrednio przed pracą, mająca na celu wprowadzenie psa w stan koncentracji i motywacji.
• Może obejmować np. założenie konkretnych szelek lub chusty używanej wyłącznie do noseworku.

Stożek zapachowy

• Obszar, w którym unoszą się cząsteczki zapachu. Powstaje on w wyniku dyfuzji, gdy molekuły próbki mieszają się z cząsteczkami powietrza.
• Stężenie zapachu jest najwyższe u źródła i słabnie wraz z odległością. Na jego kształt i zasięg wpływają warunki atmosferyczne (np. wiatr, temperatura).

Ślepe przeszukanie (blind search)

• Sytuacja w której przewodnik nie zna lokalizacji próbki.
• Przewodnik musi samodzielnie zgłosić znalezienie próbki (hasło „alarm” lub podniesienie ręki).

Zimny obszar

• Teren wolny od zapachu docelowego, w którym nie występuje stożek zapachowy.

Zimny przedmiot

• Przedmiot „czysty”, który nigdy nie miał kontaktu z próbką zapachową.

Zmiany w Zachowaniu (ZwZ)

• Naturalna, instynktowna i nieświadoma reakcja organizmu psa na kontakt z molekułami zapachu.
• Występuje zawsze, gdy pies wejdzie w stożek ważnego dla niego zapachu; może być subtelna lub bardzo wyraźna.

Zwodnicze zapachy (rozproszenia)

• Zapachy postronne, które mogą odciągać uwagę psa lub prowadzić do błędnych oznaczeń.
• Mogą być naturalne (np. zapachy innych zwierząt) lub celowo umieszczone przez trenera (lista zwodniczych zapachów jest dostępna w regulaminie Polskiej Ligi Nosework).

Hasła zostały zestawione w kolejności alfabetycznej. Ich układ jest wyłącznie porządkowy i nie odzwierciedla hierarchii ważności – każde z pojęć jest równie istotne.